Wiążące orzecznictwo podatkowe

 Uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) wiążą wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych, zarówno wojewódzkich (WSA) jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA). Dzięki temu ma się pewność, że sąd administracyjny, do którego zaskarży się decyzję podatkową, postąpi zgodnie z treścią tej uchwały. 

Przykładowo, umowa o dożywocie nie generuje przychodu na gruncie PIT, a jeśli organ podatkowy miałby na ten temat inne zdanie, to sprawę ostatecznie przegra – dzięki uchwale NSA z 2017-05-15 (II FPS 2/17).

Interpretacje ogólne Ministra Finansów (MF) mają najwęższy zakres mocy wiążącej (ze ściśle formalnego punktu widzenia nie mają jej wcale), bo skierowane są do organów podatkowych i w żadnej mierze nie wiążą sądów. Ich znaczenie polega jednak na tym, że podatnik wie, jak zachowa się jego organ podatkowy w kwestii, w której wydano interpretację ogólną. 

Przykładowo: jaki moment organ podatkowy uzna za decydujący dla obowiązku rozliczenia VAT z tytułu usługi budowlanej (interpretacja z 2016-04-01). Interpretacje ogólne MF warto znać także z tego względu, że wyłączają one potrzebę i możliwość wydania indywidualnej interpretacji podatkowej).

 Orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości UE (TSUE) wiążą wszystkie organy polskie. W przypadku stwierdzenia niezgodności polskiego przepisu w prawem unijnym, adresatem orzeczenia TSUE jest ustawodawca polski, który winien przepis zmienić. Natomiast orzeczenia nakazujące odpowiednią interpretację przepisu wiążą zarówno fiskusa, jak i sądy administracyjne. 

Przykładem służy tu wyrok z 2013-01-17 w sprawie BGŻ Leasing (C-224/11), który diametralnie zmienił na korzyść podatników praktykę w sprawie zwolnienia z VAT usługi ubezpieczenia przedmiotu leasingu.

 Wyroki Trybunału Konstytucyjnego (TK), podobnie jak orzeczenia TSUE, niekiedy powodują zmianę przepisów, a niekiedy jedynie zmianę ich interpretacji, która wiąże zarówno sądy, jak i organy podatkowe. 

Przykładem bodaj najlepszym jest wyrok z 2014-07-08 (K 7/13) w sprawie przychodów pracowników z tytułu nieodpłatnych świadczeń pracodawcy. Po tym wyroku fiskus przestał się “czepiać” chociażby imprez integracyjnych.

Uchwała NSA – dziedziczenie po małżonku jako niestanowiące nabycia nieruchomości

Interpretacja MF – wniesienie wkładu pieniężnego do spółki

Wyrok TSUE – przekazanie wspólnikowi nieruchomości spółki w zamian za umorzenie udziałów

Wyrok TK – nieodpłatne świadczenia na rzecz pracowników